Thúc đẩy hợp tác Việt - Lào
Năm 2006, kim ngạch song phương Việt - Lào mới đạt 240 triệu USD.
Ôn lại bề dày lịch sử của mối quan hệ hữu nghị truyền thống, của tình đoàn kết đặc biệt và quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai đảng, hai nước, hai dân tộc, càng thấy đòi hỏi cấp bách và khách quan trong việc nâng cao hơn nữa hiệu quả hợp tác kinh tế - thương mại giữa hai nước, trước những thách thức lớn lao của thời đại hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng diễn ra sâu rộng.
Hợp tác kinh tế Việt - Lào đã có sự phát triển trong hơn 15 năm trở lại đây. Thời gian qua, Việt Nam đã giúp Lào hiện đại hoá nhiều tuyến đường huyết mạch, trong đó có tầm chiến lược như Đường 8, Đường 9, Đường 18B, Đường 12 nối liền với Việt Nam ra biển. Đồng thời, những cảng Đà Nẵng, Cửa Lò, Xuân Hải, Vũng Áng của Việt Nam cũng đã và đang được nâng cấp để giúp Lào thuận lợi hơn trong xuất, nhập khẩu hàng hoá. Các đường bay Hà Nội - Viêng Chăn – TP.HCM và Hà Nội - Luông Pha Băng cũng hoạt động nhịp nhàng.
Với sự tài trợ của Việt Nam, hệ thống các trường nội trú đã được xây dựng ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam và ở một số vùng sâu, vùng xa của Lào. Trường đào tạo cán bộ trung, cao cấp; Trung tâm huấn luyện thể thao cũng đã được hoàn thành, đi vào hoạt động… Không kể hàng ngàn cán bộ, học sinh, sinh viên Lào đã được đào tạo tại Việt Nam trong hơn 30 năm qua (hiện có trên 3.800 cán bộ, học sinh Lào đang nghiên cứu, học tập tại Việt Nam).
Từ năm 1989 đến nay, đã có hơn 100 dự án đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào, với tổng vốn đăng ký trên 500 triệu USD. Trong đó, số dự án còn hiệu lực là 71, với tổng vốn đăng ký trên 460 triệu USD, đứng thứ 3 trong tổng số 37 nước và vùng lãnh thổ đang có dự án đầu tư tại nước này. Dự án có vốn đăng ký lớn nhất là xây dựng nhà máy thủy điện, tiếp theo là những dự án phát triển nông nghiệp (chủ yếu là trồng cao su và cà phê), khai khoáng (khai thác thạch cao) và các ngành dịch vụ (thương mại, ngân hàng, vận tải)ï. Trong khi những dự án trồng cao su, cà phê và xây dựng nhà máy thủy điện đang được triển khai, thì Dự án khai thác mỏ thạch cao tại tỉnh Khăm Muộn đã thu được kết quả ban đầu (năm 2006 Lào đã xuất khẩu được 40.000 tấn thạch cao và dự kiến năm 2007 sẽ đạt gần 70.000 tấn).
Về phía Lào, hiện có 8 dự án đầu tư của doanh nghiệp Lào tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký trên 23 triệu USD.
Kết quả đầu tư giữa hai nước được đánh giá là còn rất hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng của cả hai bên. Kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu từ 177 triệu USD năm 2000 mới tăng lên 240 triệu USD năm 2006, trong đó xuất khẩu của Việt Nam tăng từ 71 triệu USD lên 100 triệu USD, nghĩa là Việt Nam luôn nhập siêu từ Lào. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu từ Việt Nam là dệt may, giày dép, sản phẩm chất dẻo, gạo, mỳ ăn liền, dây điện, dây cáp điện… Hàng nhập khẩu chủ yếu từ Lào là gỗ và sản phẩm gỗ, kim loại, nguyên phụ liệu thuốc lá, ô tô nguyên chiếc… Với tình hình này, mục tiêu phấn đấu của hai chính phủ là nâng kim ngạch 2 chiều lên 1 tỷ USD vào năm 2010 và 2 tỷ USD vào năm 2015 đang là thách thức không nhỏ.
Đánh giá về tình hình đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào, Đoàn khảo sát liên ngành mới đây cho biết, các dự án đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào triển khai thực hiện còn chậm, nhất là các dự án về trồng cây công nghiệp và khai thác khoáng sản, lĩnh vực mà Chính phủ Lào đang khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam.
Để thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án và nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các dự án tại Lào, Chính phủ Việt Nam cần có chính sách hỗ trợ tích cực hơn, nhất là về vốn, đối với các doanh nghiệp đầu tư tại Lào, và bản thân các doanh nghiệp này cũng cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản trị những dự án tại Lào. Ngoài ra, việc thống nhất các thủ tục hải quan giữa hai nước, nhằm giảm thiểu phiền hà và tránh đánh thuế trùng cũng cần nhanh chóng được thực hiện. Tình trạng thiếu nhân công cho các dự án tại Lào cũng là vấn đề cần được hai bên tích cực hỗ trợ và tìm biện pháp khắc phục.(Báo Đầu tư)